Wijn voor fijnproevers

Is Oostenrijk de Europese revelatie van de jaren '90? Het zou best kunnen, want het is een land dat momenteel onwaarschijnlijk mooie wijnen produceert in alle mogelijke stijlen. Trefwoorden: zuiverheid en karakter. Oostenrijkse wijnen onderscheiden zich door een heel eigen smaak, gecombineerd met een gemiddeld zeer hoge kwaliteit. Dat hoge niveau is mede te danken aan de buitengewoon strenge wijnwetgeving en de bijbehorende kwaliteitscontrole die het land sinds 1985 kent.

'Randgebeuren'

Wijnbouw wordt in Oostenrijk alleen maar in het noordoosten en oosten bedreven; de rest van het land is te bergachtig. Het gaat respectievelijk om Niederösterreich en het Burgenland. Niederösterreich omvat deelgebieden als de Wachau - wellicht het beste gebied van heel Oostenrijk - Kremstal en Kamptal, alle drie langs of dichtbij de Donau gelegen. Ook de wijngaarden in de buitenwijken van Wenen vallen eronder. Wenen (Wien) is daarmee de enige hoofdstad die een herkomstgebied voor wijn is! Het Burgenland ligt even ten zuidoosten van Wenen langs de grens met Hongarije. Derde in de rij is het kleine wijnbouwgebied Steiermark, nog verder naar het zuiden. Hoewel deze gebieden hemelsbreed niet zo ver uit elkaar liggen, verschillen ze in klimatologisch opzicht vrij sterk van elkaar. Niederösterreich staat nog net onder invloed van Atlantische invloeden, het Burgenland daarentegen kent een typisch landklimaat. Een bijzondere klimaatfactor in het Burgenland is de Neusiedlersee, een groot maar ondiep steppenmeer dat in de herfst bijdraagt tot de ontwikkeling van botrytis (edele rotting). De Steiermark tenslotte is een heuvelachtig, aan Slovenië grenzend gebied met wijngaarden op vrij grote hoogte. De wijnen uit de diverse streken van Oostenrijk verschillen al net zo als het klimaat. Is Niederösterreich vooral gespecialiseerd in droge witte wijnen, het Burgenland dankt zijn faam juist aan zoete witte wijnen en droge rode, terwijl de Steiermark het weer van droge witte wijnen moet hebben.

Eigenzinnig wit en verrassend rood

Het merendeel van de Oostenrijkse wijnen is wit en wordt gemaakt van allerhande druivensoorten. Oostenrijks eigen, nationale witte druivensoort is de grüner veltliner. Hij staat in alle deelgebieden van Neder-Oostenrijk aangeplant. De wijnen ervan zijn fris, droog en aangenaam pittig. De kenmerkende lichte peperigheid omschrijft men treffend als 'Pfefferl'. Ook de rheinriesling doet het ondanks zijn naam zeer goed langs de Donau. De wijn ervan is in de regel wat krachtiger en droger dan die uit Duitsland of de Elzas. In het Burgenland staat veel welschriesling en chardonnay, alias morillon, beide zeer geschikt voor rijke zoete wijnen. Sauvignon en muskateller (muscat) zijn specialiteiten die je in hoogst subtiele vorm vooral in de Steiermark tegenkomt. Ook de rode wijnen zijn bijzonder interessant. Echte Oostenrijkse druivensoorten zijn de zweigelt en de blaufränkisch. Daarnaast vind je ook mooie wijnen van cabernet sauvignon, al dan niet in combinatie met blaufränkisch, of van pinot noir, alias blauburgunder.

Etikettering

De etikettering in Oostenrijk lijkt op die in Duitsland, al zijn er wel verschillen. De belangrijkste informatie is de naam van de druivensoort. Verder vermeldt het etiket het kwaliteitsniveau van de wijn, dat afhangt van het suikergehalte van de druiven. In oplopende lijn onderscheidt men om te beginnen Tafelwein, Landwein, Qualitätswein en Kabinett. De lijn gaat verder met de tweede groep van Prädikantweine: Spätlese, Auslese, Eiswein, Beerenauslese, Ausbruch en Trockenbeerenauslese. Anders dan Duitsland is Kanbinett hier dus geen Prädikatswein. Het belang dat aan predikaten gehecht wordt is overigens veel minder groot dan in Duitsland. Alleen bij edelzoete wijnen zoals Ausbruch (een lokale specialiteit uit Rust in het Burgenland), Beerenauslese en Trockenbeerenauslese staan ze prominent op het etiket. De Wachau heeft een eigen type-indeling, oplopend van de lichtvoetige Steinfeder, via de Federweisser tot de krachtige Smaragd. Een woord dat je op Oostenrijkse etiketten vrij regelmatig tegenkomt is Ried. Dat betekent zo veel als 'individuele wijngaard'.

Terug